Ana sayfa Genel Araştırma Siber Zorbalık (Cyberbullying) Nedir?

Siber Zorbalık (Cyberbullying) Nedir?

1924
0
sanal zorbalık, siber eziyet

Siber (Sanal) Zorbalık Nedir?

Siber zorbalık ya da sanal eziyet; interaktif dijital teknolojiler ya da online sistemler kullanılarak yapılan bir saldırı türüdür. Bu saldırı; hakaret, aşağılama, tehdit, şantaj vb. şekilde olabilir. Yapılan araştırmalara göre insanların büyük çoğunluğu, özellikle de toplumun teknolojiyi en fazla kullanan kesimi olan gençler, hayatlarında en az bir defa siber zorbalığa maruz kalmaktadır.

sanal zorbalık

Gizlilik

Siber zorbalık, özellikle son yıllarda büyük önem kazanmaya başlamıştır. Zorbalığa maruz kalan kişi üzerinde bıraktığı etki ve yaygınlığı nedeni ile sosyal düzeyde bir sağlık problemi kabul edilmektedir. Geleneksel zorbalık ile benzerliklere sahip gibi görünse de, maruz kalan kişiler üzerinde oluşturduğu etki itibariyle çoğu zaman geleneksel zorbalıktan daha tehlikeli olabilen siber zorbalık, birçok yönden geleneksel zorbalıktan farklıdır. Bu farklılıklardan en önemlisi gizliliktir. Sanal eziyet kurbanı olan kişiler, çoğunlukla kimin tarafından zorbalığa maruz kaldıklarını bilmemektedirler. Bilinmeyen tehdit daha korkutucu olmaktadır. Gizlilik, normalde söylemeyeceği ya da yapmayacağı şeyleri yapabilme imkanı verdiğinden, siber zorba tarafından da durum daha ileri boyuta taşınabilmektedir. Zorba, yaptığı ya da söylediği şeylerin kurban üzerindeki etkisine şahit olmadığı için, geleneksel zorbalığa kıyasla daha vahim sonuçlar gerçekleşebilmektedir. Kanada’da yaşanan bir örnekte, Amanda Todd isimli 15 yaşındaki bir kız, gerçek hayatta tanımadığı biri tarafından siber zorbalığa maruz kalmış ve yaşadığı olaylar sonucu intihar etmiştir. Amanda Todd, intihar etmeden bir süre önce YouTube üzerinden bir video yayınlamış ve başından geçenleri anlatmıştır. Video boyunca hiç konuşmayan, sadece kağıtlara yazdığı metinleri gösteren Todd, Facebook üzerinden nasıl şantaja maruz kaldığını, siber zorbalıkla beraber geleneksel zorbalığa da maruz kaldığını ve kendisine nasıl fiziksel ve duygusal olarak saldırıldığını anlatmıştır. Söz konusu video:

  • Amanda’nın ölümünden 2 yıl sonra 17 Nisan 2014 tarihinde, Aydın Çoban adlı 35 yaşındaki Türk asıllı bir Hollandalı, şüpheli olarak gözaltına alınmıştır. Hollanda mahkemeleri tarafından yargılanan Ahmet Çoban, 10 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Ayrıca Aydın Çoban’ın hapis cezasının bitmesinden sonra Kanada’ya iade edilmesine karar verilmiştir.

Siber Zorbalığın Etkileri

Siber zorbalık, herhangi bir yaşta yaşanabilecek oldukça yaygın bir problemdir. Ancak genellikle henüz gelişme döneminde ve duygusal olarak çok daha hassas olan 10-18 yaş arasındaki çocuklarda etkisini göstermektedir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanım yoğunluğuyla, zorbalığa uğrama olasılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.

sanal eziyet

Siber zorbalıkta cinsiyet faktörünü inceleyen araştırmacılar, siber zorbaların cinsiyete göre farklılık göstermediğini, ancak siber kurbanlarda kızların daha yoğunlukta olduğunu belirtmişlerdir. Yani zorba, hem kız hem erkek olarak karşımıza çıkabilirken, zorbalığa maruz kalan kurbanlar genellikle kızlar olmaktadır. Bir başka örnekte, Emma isimli 14 yaşındaki bir kız, en yakın arkadaşı tarafından siber zorbalığa maruz kalmıştır. İnternet üzerinden aralarında yaşanan bir tartışmadan sonra, Emma’nın en yakın arkadaşı, online bir platformda herkesin görebileceği şekilde Emma’ya hakaret etmiş ve hakkında utandırıcı olabilecek yorumlar yazmıştır.

Siber Zorbalığa Karşı Alınabilecek Önlemler

Ebeveyn Bilgisi

Siber zorbalık kurbanı olan bireylerin birçoğu, durumlarından ailesine söz etmemektedir. Aileler genellikle fark edilebilir düzeyde ciddi sağlık problemlerini görünce, çocuklarının hayatında bir problem olduğunu anlamaktadırlar. Bazı durumlarda ise aileler, çocukları intihar edene kadar hiçbir şey bilmediklerini ifade etmişlerdir. Çünkü çocuklar ve gençler, internet ya da cep telefonu kullanmaktan men edilme korkusuyla yaşadıkları deneyimi anne-babalarına anlatmayı tercih etmemektedirler. Ebeveynlerin, çocuklarının kullandıkları iletişim teknolojilerine dair, özellikle İnternetin zararlarından koruması için önlemler alması gerekmektedir. Bu önlemlerden ilki, çocuğun ziyaret ettiği siteleri kontrol etmek olabilir. Zorbalıkla karşılaşan gençler en çok arkadaşlarından, en az ise öğretmenlerinden yardım istemektedirler. Dolayısıyla bir diğer önlem olarak, çocukların arkadaş çevresiyle, ebeveynlerin iletişiminin kuvvetlendirilmesi olabilir.

siber zorbalık ebeveyn

Sistemsel Önlemler

Siber zorbalıktan korunmak için öncelikle tanımadığınız kişilerle yaş, cinsiyet, adres, telefon gibi kişisel bilgileri paylaşmamak gerekmektedir. Eğer bu bilgiler paylaşılmışsa ya da zaten sizi tanıyan bir kişi tarafından zorbalığa maruz kalıyorsanız bu durumda alınabilecek bazı önlemler de şunlar olabilir: zorbayı ikaz etmek, durmazsa ona cevap vermeyi bırakmak, gelen mesajları engellemek, kullanılan hesabı kapatmak ya da sistem şifresini veya cep telefon numarasını değiştirmek. Ancak bunların etkili olmaması gibi bir ihtimal mümkündür. Bu nedenle, tüm bu önlemlere rağmen zorbalığın devam ettiği durumda polise haber vermek en iyi çözüm olacaktır.

Siber Zorbalık Örnekleri

  • ABD’nin Massachusetts eyaletinde yaşanan bir örnekte, kız arkadaşına intihar edeceğini söyleyen 18 yaşındaki Conrad Roy, o sırada 17 yaşında olan kız arkadaşı Michelle Carter’ın teşvikleri ve yöntem göstermesiyle intihar etmiştir.

  • Amerika’da yaşanan bir başka örnekte ise, Megan Meier isimli kız, maruz kaldığı siber zorbalık sonucu, 14 yaşına girmesine 3 hafta kala kendisini asarak intihar etmiştir. Megan’a siber zorbalık yapan kişinin hem komşuları hem de Megan’ın arkadaşlarından birinin annesi olan Lori Drew olduğu ortaya çıkmıştır. Lori Drew, bir erkek profil fotoğrafı kullanarak ve “Josh Evans” takma ismiyle Megan’a mesajlar yazmış ve ondan hoşlandığını söylemiştir. Megan’ın bu sahte kişiye olan ilgisini kullanan Lori Drew, bir süre sonra siber zorbalığın boyutlarını arttırmıştır ve sonuç olarak Megan intihar etmiştir.

  • Mavi Balina isimli oyun, siber zorbalığın sistematikleşmiş ve ürünleşmiş versiyonlarından birisidir. Birçok ülkede oynanabilen oyun, 50 bölümden oluşmakta ve oyuncuları tehlikeli uygulamalar yapmaya zorlamaktadır. Bu tehlikeli “görevleri” yerine getiren oyuncular, bir süre sonra en son görev olan “intihar etme” göreviyle karşılaşmaktadır. Oyuncuların birçoğu bu aşamada oyunu terk etse de, çok sayıda kişi intihar ederek, hayatına son vermiştir. Uluslararası medyada farklı sayılar belirtilse de, en az 120 kişinin bu oyun sebebiyle intihar ettiği birçok medya organı tarafından doğrulanmaktadır.mavi balina challenge

Kaynaklar:

bullying.co.uk, clearcyberbullying.eu, stopcyberbullying.orgWikiwand, Youtube, Wikiwand 2, Dergipark.gov.tr, Dergipark.gov.tr 2, Wikiwand 3, cyberbullying.org, whatis.techtarget.com, dosomething.org, pacerteensagainstbullying.org, youtube 2, youtube 3, youtube 4

[Toplam:1    Ortalama:5/5]

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here

*