Ana sayfa Genel Araştırma Mülteci Nedir, Kime Denir?

Mülteci Nedir, Kime Denir?

1827
1
mülteci nedir kime denir 8

“Mülteci Nedir, Kime Denir?” başlıklı içeriğimizde, mültecilerle ilgili farklı tanımları ve hangi koşullardaki kişilerin mülteci kabul edildiğini inceledik. 

“Mülteci” Tanımları

Mülteci ifadesinin uluslararası ve ulusal hukukta, sözleşme metinlerinde, sözlüklerdeki tanımlarının derlenmiş halini yazımızda bulabilirsiniz.

Ulusal Hukuk

  • YUKK/MADDE 61

İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan 6458 sayılı ”Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu” madde 61’de yapılan ‘mülteci’ tanımı şöyle;


mülteci nedir kime denir


MADDE 61 – ‘Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle; ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan ya da söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen yabancıya veya bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen vatansız kişiye statü belirleme işlemleri sonrasında mülteci statüsü verilir.’


mülteci nedir kime denir 1


Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu madde 62’de de ‘şartlı mülteci’ tanımı yer almaktadır. Şartlı mülteci tanımı şöyle;


mülteci nedir kime denir 2


MADDE 62 – ‘Avrupa ülkeleri dışında meydana gelen olaylar sebebiyle; ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan, ya da söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen yabancıya veya bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen vatansız kişiye statü belirleme işlemleri sonrasında şartlı mülteci statüsü verilir. Üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar, şartlı mültecinin Türkiye’de kalmasına izin verilir.’


mülteci nedir kime denir 3


Uluslararası Hukuk

  • MÜLTECİLERİN HUKUKİ STATÜSÜNE İLİŞKİN SÖZLEŞME (CENEVRE SÖZLEŞMESİ)/MADDE 1

Cenevre’de 28 Temmuz 1951 tarihinde imzalanmış ve 05/09/1961 tarih ve 10898 sayı ile Resmi Gazete’de yayımlanan “Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin Sözleşme” madde 1 fıkra 2‘de yapılan mülteci tanımı şöyle;


mülteci nedir kime denir 4


‘Işbu Sözleşme’nin amaçları bakımından “mülteci” kavramı:

(1)…

(2)  1 Ocak 1951’den önce meydana gelen olaylar sonucunda ve ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri yüzünden, zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan, ya da söz konusu korku nedeniyle , yararlanmak istemeyen; yahut tabiiyeti yoksa ve bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan, oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen her şahsa uygulanacaktır.’


mülteci nedir kime denir 5


  • MÜLTECİLERİN HUKUK STATÜSÜNE İLİŞKİN 1967 PROTOKOLÜ (1967 TARİHLİ NEW YORK PROTOKOLÜ)

Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin Sözleşme (Cenevre Sözleşmesi), sadece 1 Ocak 1951 tarihinden önce gerçekleşen olaylar sonucunda mülteci olan kişileri kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Ancak, ilerleyen yıllarda 1 Ocak 1951 tarihinden sonra gerçekleşen olaylardan dolayı mülteci olmuş kişileri de kapsayan bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle 1967 tarihli New York Protokolü (Mültecilerin Hukuk Statüsüne ilişkin 1967 Protokolü) düzenlenmiş ve 1 Ocak 1951 tarihinden önce gerçekleşen olaylardan dolayı mülteci olma sınırı, bu protokol ile kaldırılmıştır. 1 Nisan 1992’den itibaren 111 devlet, 1951 Sözleşmesi’ne ve 1967 Protokolü’ne taraf olmuştur.

Mültecilerin Hukuk Statüsüne ilişkin 1967 Protokolü‘ne ulaşmak için tıklayınız.


mülteci nedir kime denir 6


Sözlük Tanımları

  • GÖÇ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ

Uluslararası Göç Örgütü(IOM) tarafından hazırlanan ‘Göç Terimleri Sözlüğü’ birden fazla mülteci tanımı içermektedir.

  1. Mülteci (BMMYK’nın tanıdığı) (refugee (mandate)) BMMYK’nın tüzüğündeki kriterlere uygun olan ve Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin 1951 Sözleşmesi veya Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin 1967 Protokolüne taraf olan bir ülkede bulunup bulunmaması veya bu hukuki belgeler uyarınca ev sahibi ülke tarafından mülteci olarak tanınıp tanınmaması farketmeksizin, Yüksek Komiserlik tarafından sağlanan Birleşmiş Milletler korumasından yararlanmaya hak kazanan kişi.
  2. Mülteci (tanınmış) (refugee (recognized)) Irkı, dini, tabiiyeti, belirli bir sosyal gruba mensubiyeti ve siyasi görüşleri yüzünden haklı bir zulüm korkusu nedeniyle vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve, söz konusu korku yüzünden, ilgili ülkenin korumasından yararlanmak istemeyen kişi.
  3. De facto mülteciler (de facto refugees) 1951 tarihli BM Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme ve 1967 tarihli Mültecilerin Statüsüne İlişkin Protokol kapsamında mülteci olarak tanınmayan ve vatandaşı oldukları ülkeye, vatandaşlıkları yoksa mutat ikamet ülkesine, dönemeyen veya geçerli kabul edilen sebeplerle dönmek istemeyen kişiler.

    mülteci nedir kime denir 7


  • TÜRK DİL KURUMU(TDK) SÖZLÜĞÜ

TDK Sözlüğü’ndeki mülteci tanımı şöyle;

 – (mülteci:) Sığınmacı.


 

Kaynaklar:

YUKK (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu)Mültecilerin Hukuki Durumuna İlişkin SözleşmeMültecilerin Hukuk Statüsüne ilişkin 1967 ProtokolüGöç Terimleri SözlüğüTDK Sözlüğü

[Toplam:2    Ortalama:5/5]

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here

*