Home Genel Araştırma Müftülere Verilen Nikah Yetkisinin Kapsamı

Müftülere Verilen Nikah Yetkisinin Kapsamı

1263
0
aile cüzdanı müftülere nikah yetkisi

Son zamanlarda çok tartışılan resmi nikah kıyma yetkisinin müftülere de verilmesi konusu ile ilgili detayları, derlediğimiz yazımızdan okuyabilirsiniz.

Müftülere verilen nikah yetkisi nedir?

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen “Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nın 6.maddesi ile il ve ilçe müftüleri, evlendirme memurları arasına dahil edilmiştir. TBMM’de kabul edilen kanun tasarısına göre müftülere verilen yetki, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 22. maddesi kapsamındaki resmi nikah kıyma yetkisidir.

Neden Müftülere Nikah Kıyma Yetkisi Veriliyor?

“Nüfus Hizmetleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” ile değişen maddelere dair genel gerekçe açıklamasında belirtilen ilgili değişikliğin gerekçesi şöyle;

gerekçe

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, “Burada yapılmak istenilen, gerek ülkemizin bazı bölgelerinin coğrafi şartları, gerekse yetkili memur sayısı dikkate alınarak insanların resmi nikaha ulaşılabilirliğini artırmaktır.” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

Eleştiriler ve Değerlendirmeler

İlgili maddeye yönelik yapılan eleştirilerde, müftülüklere nikah kıyma yetkisinin verilmesinin Türkiye’nin öncelikli meselelerinden olmadığı, yetkilendirmenin toplumda ayrışmalara yol açacağı ve anayasanın temel ilkelerine aykırı olduğu eleştirileri getirilmiştir.

Bunlarla ilgili olarak İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, İçişleri Komisyon Raporu’nda; “Hâlihazırda belediye ve köy evlendirme memurlukları, nüfus müdürlükleri ve dış temsilciliklerimizde nikâh işlemi gerçekleştirilebildiğini, bu tasarıyla sayılanlara ilave olarak il ve ilçe müftülüklerine de nikâh kıyma yetkisi ve görevi verileceğini, bunun yeni bir nikâh tarzı veya dinî nikâhın resmileşmesi gibi bir uygulama olmayacağını” belirtmiştir.

nikah dairesi

Ülkemizde resmî olarak tek bir nikâh kıyma şekli olduğunu ve bunun kurallarının da Medeni Kanunda ve Evlendirme Yönetmeliği’nde açıkça belirtildiğini ifade eden Süleyman Soylu, aynı raporda yeni düzenlemeye dair detayları da ifade etmiştir. Buna göre;

− Medeni Kanun ve Evlendirme Yönetmeliği hükümlerine göre evlendirme memuru, kamu görevlisi olmak zorundadır ve müftüler de devlet memurudur. Hangi memurla yapılırsa yapılsın kıyılan nikah aynıdır ve resmidir. Evlendirme işlemlerinde müracaattan, tören yerine, düzenlenecek belgeden, memurun giydiği cübbeye kadar belediye evlendirme memurunun uyguladığı Türk Medeni Kanunu Evlendirme Yönetmeliği hükümlerini aynen il ve ilçe müftülükler de uygulayacaktır. Yapılacak evlendirmeler hiçbir farklılık göstermeyecektir.

− Her vatandaş, kanuni şartlara uymak kaydıyla dilediği evlendirme memurluğunda resmi nikahını kıydırma hak ve yetkisine sahip olacaktır.

− Nikâhın şekli, nikâh merasim mekânları ve dinî nikâhla ilgili mevcut hükümler değişmeyecek, sadece halihazırda nikâh kıyma yetkisi tanımlanmış devlet memurlarına il ve ilçe müftülerin de ilave edilecektir.

TBMM Genel Kurulundaki açıklamalarında, mevcut durumda belediye ve köy evlendirme memurlukları, nüfus müdürlükleri ve dış temsilciliklerde nikah kıyıldığını ifade eden Soylu, 2017 yılı başından bugüne kadar 426 bin 258 nikah işleminin belediyelerdeki nikah memurları, 3 bin 212 nikah işleminin nüfus müdürlükleri, 16 bin 543 nikah işleminin muhtarlar, 19 bin 979 nikah işleminin de dış temsilcilikler ve yetkilendirilmiş kişiler tarafından gerçekleştirildiğini aktarmıştır.

tbmm genel kurulu

Tasarıyla bu gruplara il ve ilçe müftülüklerinin de eklendiğini anlatan Soylu, “Gerek ülkemizin bazı bölgelerinin coğrafi şartları, gerekse yetkili memur sayısı da dikkate alınarak, insanların resmi nikaha ulaşılabilirliği artırılmaktadır. Nikah konusunda kanunlarımızın hiçbir yerinde herhangi bir boşluk veya yoruma açık bir durum söz konusu değildir. Medeni Kanunumuz gereğince, evlenme iradesinin bizzat evlenecek kişiler tarafından yetkili resmi memurun önünde açıklanmasıyla gerçekleşecek olan medeni evlenme, Türkiye’de yapılabilecek tek evlenme şeklidir.” açıklamalarında bulunmuştur.

İçişleri Bakanı Soylu, Avrupa’da kiliselerde nikah kıyıldığını hatırlatmış, ancak bu düzenlemenin Avrupa veya herhangi bir ülkedeki uygulamayla benzerliğinin bulunmadığını da ifade etmiştir. İbadethanelerde resmi nikah kıyılamayacağını, konunun mevzuatta açıkça belirtildiğini ifade eden İçişleri Bakanı Soylu, “Tam tersi bunun laiklikle ilgili, yani din ve vicdan hürriyetimizi bağlayıcı kısıtlığı olan bir anlayış da söz konusu değildir. Esas itibarıyla bunun cinsiyetçilikle de alakası yoktur.” demiştir.

AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Naci Bostancı ise düzenlemeye ilişkin eleştirilerle alakalı olarak, “Teklif, dini alana ilişkin bir düzenleme değil, medeni alana ilişkin bir düzenlemedir. Bizim burada yapmaya çalıştığımız esasen aile kurumu tahkim etmektir, aile kurumunu hukuki teminat altına almaktır. Genç yaşta evliliklerle hiçbir ilgisi yoktur. Çocuk yaşta evlilik, çok çocuk yapma, az çocuk yapma, şu tür evlilik, bu tür evlilik bu bahsedilenlerin hepsi aslında toplumların sosyolojisinde kayıtlıdır. Bu yapılan iş; Türkiye’de aileyi tahkim eden bir iştir, hukuki sonuç doğuran nikaha ilişkin laik ve seküler devletin bir işidir. Bu nikahı gerçekleştiren kişiler devletin görevlileridir, tıpkı belediyenin insanları, görevlileri gibi.” açıklamalarını yapmıştır.

Dini Nikah ile İlgili Açıklamalar

Müftülere verilen nikah yetkisi, dini nikah kıyma yetkisi değildir. Yeni düzenleme dini nikahla ilgili bir hüküm içermemektedir. Ancak öncelik resmi nikahta olmak kaydıyla, ek olarak imam nikahı kıydırmanın önünde yasal bir engel bulunmamaktadır. Medeni Kanunun 143. maddesine göre; dini nikah kıyılabilmesi için imama aile cüzdanı gösterilmesi gerekmektedir.

tmk md 143

AK Parti Grup Başkanvekili Mehmet Muş konuyla ilgili olarak, “Müftülüklerin kıyacağı nikah, dini nikah olmaz. Birisi dini nikah yapmak istiyorsa onu ayrıca yapması gerekir.” demiştir. Müftülerin kıyacağı resmi nikahın ibadethanelerde yapılabileceği konusundaki iddialara ilişkin olarak İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, “İbadethanelerde resmi nikah kıyılmayacaktır. Evlenme usul ve esaslarını düzenleyen mevzuatta bu konu açıkça belirtilmiştir. Dini mekanlarda resmi nikah işlemi yapılamaz.” demiştir.

Yabancılarla İlgili Açıklamalar

Müftüler, yabancı eşle evlenen Türk vatandaşlarının nikahını kıyamayacaktır. Nüfus Hizmetleri Kanunu madde 22 uyarınca, “Eşlerden birinin yabancı olması halinde evlendirmeye, belediye evlendirme memurlukları ile nüfus müdürleri yetkilidir.”

5490 md 22

Bu konu TBMM içişleri Komisyonunda da gündeme gelmiş ve müftülerin Müslüman olmayan erkeklerin nikahını kıymak istememesinin söz konusu olabileceği söylenmiştir. Yapılan düzenlemeye göre, gayrimüslim eş, eğer Türk vatandaşı ise ve nikahının müftü tarafından kıyılmasını talep ettiyse, nikahın müftü tarafından kıyılmasının önünde yasal bir engel bulunmamaktadır.


Kaynaklar:

İlgili Kanun TasarısıTBMM Genel Kurul ToplantısıNüfus Hizmetleri KanunuTürk Medeni KanunuTBMM Sıra Sayısı 497

[Total: 0    Average: 0/5]

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

*