Bitcoin nedir sorusu, sürekli gelişen teknoloji doğrultusunda, para birimleri de 2000’li yılların başlarından itibaren sorulmaya başlanmıştır.

Son dönemlerde adını sıkça duyduğumuz Bitcoin, merkezi bir kuruluşa bağlı olmayıp, Satoshi Nakamoto takma isimli kişi veya kişiler tarafından tasarlanmış dijital bir ödeme sisteminin adıdır. Satoshi Nakamoto, 2008 yılında “Cryptography Mailing List” (Kriptografi Mail Listesi) ile Bitcoin protokollerini yayınlamış, ardından da 2010 yılında mail üzerinden Bitcoinle ilgili çalışmalar yapmıştır.

bitcoin nedir

Bitcoin Nereden Geldi?

Bitcoin aslında, dağınık bir veri tabanı olan Blockchain‘in bir parçasıdır. Peki Blockchain nedir diye soracak olursak;

Blok zinciri anlamına gelen bu oluşum, yine Satoshi Nakamoto tarafından icat edilerek son yıllarda gelişmekte olan bir teknolojidir. Blockchain, hayatın her alanında yapılan alışverişin, tarafların anlaştığı çerçevede aracıların ortadan kalkarak yapılabildiği dijital bir ortamdır.

İlk olarak Bitcoin için tasarlanan Blockchain, gün geçtikçe teknoloji alanında başka kullanımlar bulmaktadır. Finansal işlemlerin ve uluslararası para transferlerinin yanı sıra, borsa işlemlerinde, müzik platformları altyapısında, oyun platformlarında, müşteri sadakat programlarında, belge paylaşımı ve saklanmasında da kullanılan Blockchain teknolojisi her şeyin değerini kaydedebilecek şekilde programlanabilen dijital bir muhasebe sistemi gibidir.

ABD Hazine Eski Bakanı Larry Summers, Bitcoin’i şöyle tanımlamaktadır: Bitcoin aslında faks makinesinin sahip olduğu özellikler ile benzerdir. Bir faks makinesi doorstop (kapı durdurucu) gibidir. Yani bütün elektronik sistemler çökse dahi faks makinesi bilgi alışverişinde kapı tutucu bir görev üstlenerek akışı sağlar. Herkesin faks makinesine sahip olduğu bir dünyada bu durum oldukça önemlidir. İşte Bitcoin de finansal sistemlerin aksaklığından etkilenmeyerek sizin için kapı tutan bir görev üstlenmektedir.”

bitcoin nedir

Düğümlerden Oluşuyor

Bilgi işlem düğümleri adı verilen bir ağ sistemi Blockchain’i oluşturur. İşlemleri değerlendirebilme ve aktarma görevi yapan bir istemci kullanarak blok ağına bağlı olan bilgisayar Blockchain’e katıldığında otomatik olarak indirilen Blockchain’in bir kopyasını alır. Her düğüm Blockchain’in bir yöneticisidir ve merkezi olmayan ağa gönüllü olarak katılır. Bununla birlikte ağa her katılım için Bitcoin kazanma teşviki vardır.

Blockchain’de gönderen ve alıcı kişinin kimliği ve gönderilen tutar gizlenerek yeni bir blok oluşur ve oluşan bu blok şifrelenerek diğer blokların sonuna eklenir. Bütün blok zinciri ağına dağıtılır ve üzerine eklenen yeni bloklarla bu blok kırılamaz ve değiştirilemez hale gelir.


Bitcoin Nasıl Üretilir ve Kullanılır?

Bir veriyi aynı anda milyonlarca kişiye gönderen P2P (Peer to Peer) yöntemiyle çalışan Bitcoin, merkezi bir kuruluşa bağlı olmadığı gibi transferi kolay olan bir sistemdir.

Bitcoin’in üretilmesi işlemine Madencilik (Mining) denir. Madenciliğin temel amacı, Bitcoin düğümlerinin güvenli, saldırılara karşı dirençli bir duruma erişmesini sağlamaktır. Madencilik, Bitcoinleri sisteme dahil etmek için kullanılan mekanizmalardır. Madencilere, herhangi bir işlem ücreti ve yeni yaratılan madeni paraların bir “sübvansiyonu” ödenir. Bitcoin madenciliği, diğer para yaratma süreçlerini andırdığı için, altın madeninden para çıkarma sürecine benzetilmektedir.

Yaşı her ne olursa olsun bilgisayar kullanabilen, herhangi bir ülkeden birisi Bitcoin adresi oluşturabilir. Bankalar gibi uzun hesap oluşturma ritüellerine ya da kimlik, pasaport veya diğer evraklara gerek kalmaz. İsteyen herkes sınırsız Bitcoin hesabına sahip olabilir.

Bitcoinler ödemeyi yapan adresten alıcı adrese şifrelenmiş olarak imzalanarak gönderilir. Her işlemin ağa haber vermesi sağlanır ve blok zincirinde yerini alır. Böylece eklenen Bitcoinler birden fazla  kullanılamaz.

bitcoin nasıl kullanılır

Bitcoin’in Avantajları ve Dezavantajları Nedir?

Bitcoin’in diğer parasal işlemlere göre faydaları ve zararları bulunmaktadır.

Avantajları:

  • Bitcoin ile dünyanın herhangi bir noktasına, herhangi bir zamanda para gönderip almak mümkündür.
  • Bitcoin transferi yapılırken ücretler, geleneksel yöntemlerle taşınanlara kıyasla çok daha düşüktür. Ayrıca uluslararası havale işlemleri birkaç günden bir haftaya kadar sürebilirken, Bitcoin işlemleri genelde bir saat kadar sürer.
  • Bitcoin’in en büyük avantajlarından biri de, Bitcoin işlemlerini tespit etmek, izlemek veya müdahale etmek, hükumetler de dahil üçüncü taraflar için mümkün olmadığından, işlem üzerinden vergi alınamamasıdır.
  • Kullanıcılar izlenemez. İşlem yapan kullanıcılar cüzdan adreslerini bildirmedikçe, hiç kimse onların işlemlerini kontrol edemez. Ayrıca Cüzdan adresleri yayınlansa bile kolaylıkla başka adres oluşturulabilir.
  • Ayrıca hiç kimse, Bitcoin hesabına giriş yapan kişinin fiziksel olarak hesabına erişmediği sürece, paralarını çalamaz. Birkaç kimlik doğrulama işlemlerini gerektiren diğer sistemlerin aksine Bitcoin fiziksel olarak erişimi gerektirir ve bu da çalmayı zor hale getirir.

bitcoin nedir

Dezavantajları:

  • Kredi kartı ve banka işlemlerinde, gönderen ödemeyi ters çevirme ya da geri alma durumuna sahiptir. Ancak Bitcoin, %100 olarak geri döndürülemeyen ve geri alınmayan tek ödeme yöntemidir. Bu yüzden Bitcoin gönderirken güvenilir veya doğru kişiye gönderdiğinizden emin olmalısınız.
  • Bitcoinler kaybedildiği zaman geri almak için kullanabilecek bir mekanizma yoktur. Bunun önüne geçebilmek için en iyi yöntem, Bitcoinleri internet bağlantısı olmayan harddisklerde saklamaktır.
  • Bitcoin, izi sürülemeyen bir sistemdir. İzinin sürülemez olması, suçların rahat rahat işlenebilmesi anlamına gelmektedir. Uyuşturucu, kara para aklama gibi yasal olmayan durumlar için oldukça uygun bir ortam hazırlamaktadır.
  • Günümüzde Bitcoin ödeme yapmak amacından ziyade yatırım yapmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu da Bitcoin kullanım alanlarını sınırlandırmaktadır.
  • Bitcoin piyasasının dalgalı kuru aslında içinde büyük riskleri barındırmaktadır. Bitcoin’in çok hızlı olarak yükselmesi, her an hızlı bir düşüş yaşanmasını da beraberinde getirebilir. O yüzden risk açısından, yapılan yatırımların dengeli ve temkinli yapılması gerekmektedir.

Ülkelerin Bitcoin’e Bakış Açıları

Bazı hükumetlerin Bitcoin’i bir para birimi olarak kabul etmemelerinin en büyük sebebi kontrol edilememesi ve yasal olmayan işlemlere açık kapı bırakmasıdır. Ancak dezavantajlarına rağmen belirli ülkeler tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Herhangi bir hükumet politikasına ve merkezi bir sisteme bağlı olmayan Bitcoin’in yasal olduğu bazı ülkeler şunlardır:

bitcoin blockchain nedir

ABD: Bitcoin, Amerika Birleşik Devletlerinde kısmen yasaldır. Aslında ABD Hazine Mali Suç Uygulamaları AğıFinCEN ), 2013 yılından bu yana dijital para birimi konusunda özel rehberlik hizmeti almıştır. Bu süreç de Bitcoin’i, bir para hizmetleri işletmesi olarak sınıflandırmıştır.

Kanada: Kanada’nın Bitcoin ile olan ilişkisi ABD ile benzerdir. Kanada Kazanç Ajansı (CRA), Bitcoin dijital para birimini bir emtia olarak sınıflandırdı. Bu, Bitcoin’deki işlemlerin takas işlemleri olarak algılandığı anlamına gelir. Bu işlemler sonucunda oluşan gelir, işletme geliri olarak kabul edilir ve  Bitcoin’in vergilendirilmesi kanuna tabidir.

Avustralya: Avustralya, Bitcoin’i zararsız bir aracı olarak algılamaktadır. Böylece Bitcoin’i ülke çapında satın almaya ve madenciliğe izin verilir. Avustralya Vergi Dairesi (ATO), Bitcoin işlemlerini takas uygulamaları olarak sınıflandırmaktadır . Bu nedenle, ilgili vergi kanunlarına tabidirler.

Avrupa: Avrupa’da bazı ülkeler Bitcoin’i desteklerken bazıları de ya kayıtsız kalıyor ya da Bitcoin için önlemler alıyor. Avrupa ülkeleri uzun süredir Bitcoin pazarındaki gelişmeleri takip etmektedir. Ancak Avrupa Birliği tarafından, hala Bitcoin için belirli bir çerçeve metin yayınlanmamıştır. Böylece, her AB ülkesi kendi vizyonunu dijital para birimi ile ilişkili olarak geliştirmiştir.

Bitcoin’i yasallaştıran Avrupa ülkeleri şunlardır: Estonya, Danimarka, Belçika, İsviçre, İngiltere, İtalya, Hollanda, Fransa ve Güney Kıbrıs’tır.

Japonya: 2017 Mart ayında alınan bir kararla Japonya’da da Bitcoin yasal olarak kabul edilmiştir.

Türkiye’de Bitcoinle Alışveriş

Ülkemizde genel olarak Bitcoin piyasasının genişliğinden bahsedemeyiz ancak birçok işletme dijital para ile ödeme yapılmasını kabul etmektedir.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Bitcoin’i ayrıntılı olarak açıkladığı bir rapor yayınlamıştır. Raporda, Türkiye’de Bitcoin’in yasal statüsü başlığı altında Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu‘nun (BDDK) 2013 yılında yaptığı basın açıklamasına yer vermiştir.

BDDK’nın açıklamasında Bitcoin’in, 6493 sayılı “Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun” kapsamında olmadığını ve elektronik para olarak değerlendirilmediği için gözetim ve denetiminin mümkün olmadığını belirtilmiştir. Ayrıca açıklamada, Bitcoin sisteminde kimliklerin bilinmemesi sebebiyle, Bitcoin’in yasa dışı faaliyetlerde kullanılabileceği, değerinin aşırı oynak olması, dijital cüzdanların çalınabilmesi, kaybolabilmesi, usulsüz kullanılabilmesi ve işlemlerin geri döndürülemez olmasının risklere açık olduğu da vurgulanmıştır.


Kaynaklar: 1-Bitcoin 2-Bitcoin.org 3-Investopedia 4-Stanford University 5-MMM Turkey 6-Atoz Forex 7-Enerji Günlüğü 8-SPK 9-BDDK 10-oguzhankarakaya.com 11-melihguney.com

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here

*